Muỗi

Muỗi được xem là kẻ thù số một của chúng ta. Muỗi hút máu người đồng thời mang theo nguy cơ truyền nhiễm những mầm bệnh nguy hiểm cho con người. Muỗi xuất hiện khắp mọi nơi, chúng sinh sản và phát triển rất nhanh vì thế việc diệt muỗi không hề dễ dàng nếu chúng ta không biết rõ về chúng.

Hiện nay hằng năm vẫn có hàng triệu người tử vong do các bệnh liên quan đến loài muỗi. Trước những tác hại khôn lường do muỗi gây ra thì việc phòng và diệt muỗi là mối quan tâm hàng đầu của mọi gia đình. Tuy nhiên, để diệt muỗi triệt để chúng ta cần biết rõ về đặc tính cũng như vòng đời của chúng. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu mọi thông tin hữu ích về muỗi để có biện pháp đánh bay loại côn trùng đáng ghét này một cách hiệu quả nhé.

Muỗi hút máu và truyền lây nhiều bệnh nguy hiểm cho người
Muỗi hút máu và truyền lây nhiều bệnh nguy hiểm cho người

Sơ lược về loài muỗi

Muỗi là những loài động vật thuộc lớp côn trùng, họ Culicidae, bộ Hai cánh. Chúng đã xuất hiện trên Trái Đất từ khoảng 170 triệu năm trước.

Về đặc điểm hình dạng, muỗi thường có kích thước rất bé chỉ từ 5 – 20mm và cơ thể được chia làm 3 phần rõ rệt gồm: đầu, ngực, bụng.

Phần đầu: có 2 mắt kép và râu (riêng muỗi được số lượng ăng ten sẽ nhiều hơn muỗi cái) để cảm nhận được mọi thứ xung quanh. Phía dưới phần đầu là miệng hay còn được gọi là vòi của muỗi được cấu tạo khá phức tạp.

Vòi được muỗi dùng để hút mật, tuy nhiên ở muỗi cái phần vòi được cấu tạo đặc biệt hơn nên có thể xuyên qua lớp da người để hút máu. Điều này có thể lý giải vì sao chỉ có muỗi cái mới hút máu người.

Phần ngực: Ngực muỗi có hình cầu gồm có hai đôi cánh là cánh vảy và cánh cứng. Dưới ngực còn có 6 chân. Ngực còn là nơi chứa các cơ quan quan trọng khác như tim và một số hạch tế bào thần kinh.

Phần bụng: Bụng của muỗi có 10 đốt cấu tạo nên phần lưng và phần bụng. Các đốt được nối với nhau bởi một màng mỏng giữa hai bên, đốt cuối cùng là bộ phận sinh dục của muỗi.

Hiện nay các nhà khoa học đã tìm thấy trên 3.500 loài muỗi, được chia thành 2 phân họ với 43 chi và 35 giống. Trong số đó, phổ biến ở Việt Nam phải kể đến các loài muỗi: Anopheles, Culex, Aedes,…

Ở Việt Nam muỗi sẽ xuất hiện vào tháng 3 đến tháng 8 là nhiều nhất đặc biệt là sau cơn mưa vì muỗi rất ưa ẩm và đồng thời đây cũng là thời tiết thuận lợi để chúng sinh sản.

Muỗi trưởng thành thường sống trong những chỗ tối tăm và ẩm thấp như trong tủ, kệ hay góc kẹt trong nhà. Chúng thường hoạt động mạnh và đốt người vào sáng sớm và chiều tối.

Các loài muỗi phổ biến ở Việt Nam
Các loài muỗi phổ biến ở Việt Nam

Sự sinh sản và Vòng đời của muỗi

Trong tự nhiên, muỗi cái có thể sống khoảng 2 tháng và đẻ trung bình khoảng 6 đến 8 lần. Muỗi đực thường có thời gian sống ngắn hơn. Sau khi giao phối chúng chỉ sống thêm được khoảng 10 đến 15 ngày. Tuy nhiên, thời gian sống của muỗi còn tùy thuộc vào nhiệt độ và đặc điểm của loài muỗi.

Muỗi cái cần hút máu để lấy protein nuôi trứng. Khi đã hút no máu, chúng sẽ tìm nơi trú ẩn để tiêu máu. Khi muỗi hoàn thành giai đoạn tiêu máu thì trứng cũng đã chín.

Muỗi cái tìm nơi thích hợp để đẻ trứng. Sau khi đẻ trứng, muỗi lại bay đi tìm mồi hút máu. Mỗi lần sinh sản là mỗi lần thử thách của muỗi vì sau mỗi lần đi đẻ muỗi chết khoảng 50%.

Để trở thành một muỗi trưởng thành tất cả muỗi phải trải qua những giai đoạn sau đây.

Vòng đời của muỗi
Vòng đời của muỗi

Giai đoạn Trứng

Sau khi bắt cặp và giao phối muỗi cái sẽ tìm nơi có nước sạch như ao tù nước động để đẻ trứng. Muỗi không thể đẻ nếu không có môi trường nước.

Trứng muỗi thuôn dài, có kích thước rất nhỏ, màu trắng đục và được thả trôi nổi trên mặt nước, chúng thường kết hợp với nhau thành các bè trứng.

Trung bình khoảng 3 ngày, muỗi cái lại đẻ trứng một lần, mỗi lần từ 100 đến 300 trứng. Trứng này sẽ nở thành lăng quăng sau hai đến ba ngày.

Giai đoạn Ấu trùng (Lăng quăng hay bọ gậy)

Ấu trùng muỗi hay còn được gọi với cái tên quen thuộc là lăng quăng hay bọ gậy. Ấu trùng không có chân, nhưng có phần đầu rất phát triển.

Hầu hết ấu trùng đều có ống siphon (vòi thở) để hô hấp. Ấu trùng dành phần lớn thời gian sống trên mặt nước theo kiểu treo ngược để dễ thở. Thời gian còn lại chúng sẽ tìm kiếm thức ăn là các vi tảo, vi sinh vật và chất hữu cơ trong nước.

Giai đoạn ấu trùng sẽ kéo dài từ 7 – 14 ngày tùy loài. Trong giai đoạn này, bọ gậy sẽ lột xác bốn lần đến lần thứ tư chúng sẽ phát triển thành nhộng.

Giai đoạn Nhộng (Cung quăng)

Nhộng hay còn gọi là Cung quăng là giai đoạn tiếp theo sau khi ấu trùng lột xác. Ở giai đoạn này nhộng hoàn toàn nghỉ ngơi và rất ít hoạt động. Chúng cũng không ăn uống, tuy nhiên nhưng bên trong lớp vỏ bọc thô ráp đang có sự biến đổi mạnh mẽ về thể chất.

Thông thường, một con muỗi sẽ mất hai ngày để trưởng thành từ nhộng. Sau khi phát triển đầy đủ các bộ phận cơ thể chúng sẽ hít không khí và phá vỡ lớp kén bước đầu trở thành một con muỗi thực thụ.

Muỗi Trưởng thành

Khi vừa ra khỏi kén, lúc này muỗi khá yếu ớt, chúng thường đậu trên mặt nước để làm khô cơ thể và đôi cánh, đồng thời thích nghi với môi trường bên ngoài.

Sau khi trở thành muỗi trưởng thành, muỗi đực sẽ đi tìm mật hoa còn muỗi cái sẽ hút máu nuôi trứng. Sau một thời gian chúng lại giao phối với nhau và lặp lại vòng đời của mình.

Những bệnh nguy hiểm muỗi gây ra

Không phải tự nhiên mà muỗi được mệnh danh là loài côn trùng nguy hiểm nhất trái đất. Hiện nay, cứ 45 giây tại Châu Phi sẽ có một trẻ em chết do sốt rét.

Hơn hết, theo ước tính hàng năm có khoảng 700 triệu người mắc bệnh, hơn 2 triệu người chết tại các nước châu Á, châu Phi, Nam và Trung Mỹ… do muỗi truyền các loại virus và ký sinh trùng từ người này qua người khác.

Muỗi Culex truyền virus gây bệnh viêm não Nhật bản B và truyền bệnh giun chỉ (phù chân voi). Trong khi đó muỗi Anopheles là tác nhân gây nhiễm kí sinh trùng sốt rét ở người.

Muỗi Aedes hay còn gọi là muỗi vằn là trung gian truyền lây 2 căn bệnh vô cùng nguy hiểm và sốt xuất huyết và virus Zika

Muỗi mang theo nhiều mầm bệnh nguy hiểm cho con người
Muỗi mang theo nhiều mầm bệnh nguy hiểm cho con người

Ngoài ra, ở nước ngoài còn có một số loại muỗi truyền bệnh khác như muỗi cát (gây ra bệnh sốt vàng ở Châu Phi và khu vực Trung cận Đông.

Những con muỗi sống càng lâu thì khả năng gây bệnh cho con người càng cao. Chính vì thế, việc diệt muỗi là hết sức cần thiết và đáng quan tâm. Hằng năm mỗi quốc gia đều phát động vô số chiến dịch diệt muỗi quy mô để tiêu diệt muỗi gây bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Những sự thật thú vị xung quanh loài muỗi

Muỗi có chiếc vòi siêu linh hoạt

Nhiều người thường nghĩ chiếc vòi của muỗi phải thật cứng rắn thì mới có thể xuyên qua được lớp da người. Tuy nhiên, điều này hoàn toàn sai lầm. Chiếc vòi của muỗi vô cùng linh hoạt và mềm dẻo chúng có thể dễ dàng bẻ sang trái hay sang phải để dò tìm mạch máu ngay bên dưới lớp da của chúng ta.

Ngoài ra khi hút máu, muỗi còn tiêm một ít nước bọt để gây tê tại chỗ đồng thời cũng làm chống đông máu, khiến chúng dễ dàng hút máu đến khi no mà không bị phát hiện.

Muỗi nhận biết mùi da qua CO2 để hút máu

Nghiên cứu gần đây bởi các nhà khoa học tại Đại học California thực hiện, cho thấy có rất nhiều thụ thể trên pan của bộ hàm trên ở muỗi phát hiện CO2, đây cũng là những bộ phận phát hiện được mùi da, do đó giải thích tại sao muỗi bị thu hút bởi mùi da, vớ hôi, quần áo, giường, ngay cả trong trường hợp không có CO2.

Muỗi nhiễm bệnh càng thích hút máu

Các nhà khoa học phát hiện virus gây bệnh sốt xuất huyết hoặc mang ký sinh sốt rét thường khát máu hơn. Sự có mặt của virus và vinh sinh vật này trong cơ thể làm tăng khả năng cảm nhận mùi của muỗi, khiến chúng tấn công chúng ta nhiều hơn.

Muỗi khá chậm chạp

Tuy có đôi cánh khá phát triển nhưng đáng buồn là muỗi bay rất chậm. Tốc độ muỗi bay chỉ từ 1,6 – 2,4km/h. Chính vì thế chúng còn được mệnh danh là loài côn trùng bay chậm nhất thế giới.

Muỗi có thể “đánh hơi” từ rất ra

Khí cacbonic chính là dấu hiệu giúp muỗi xác định được con mồi, vì thế Muỗi khá nhạy cảm với khí CO2 trong không khí. Một con muỗi có thể ngửi thấy mùi CO2 từ khoảng cách 22 mét và lập tức bay tới để đánh chén con mồi của mình.

Muỗi là loài côn trùng vô cùng nguy hiểm cần phải bị diệt trừ. Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng dù muỗi có tuyệt chủng vẫn không ảnh hưởng đến cân bằng sinh thái. Vì thế, các bạn cứ mạnh đạng diệt muỗi mà không cần ngần ngại. Hy vọng, bài viết này sẽ giúp các bạn có thêm nhiều thông tin bổ ích về muỗi, từ đó có thể cách phòng và diệt muỗi hiệu quả để loại bỏ tận gốc loài côn trùng đáng ghét này.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *