Gián

Gián là loài động vật vô cùng “dơ bẩn”. Chúng thường lẫn trốn ở những nơi tối tăm, ẩm thấp nhất và xâm phạm vào cuộc sống của chúng ta khi có cơ hội. Gián hầu như có mặt khắp mọi gia đình mang theo nhiều vi khuẩn và mầm bệnh đáng sợ lây lan cho con người.

Diệt gián là việc làm hết sức cần thiết để bảo vệ cuộc sống con người. Tuy nhiên, để diệt gián tận gốc chưa bao giờ là điều dễ dàng. Gián được mệnh danh là loài vật có sức sống mãnh liệt nhất hành tinh. Chúng sinh sản nhanh là rất khó diệt trừ. Vì thế, hiểu rõ về vòng đời cũng như đặc tính của loài động vật đáng ghét này mới giúp bạn có cách phòng ngừa và diệt gián hiệu quả.

Gián là loài độn vật sơ bẩn gây hại cho con người
Gián là loài độn vật sơ bẩn gây hại cho con người

Sơ lược về loài gián

Gián là một số loài côn trùng thuộc bộ cánh gián – Blattodea. Chúng là loài côn trùng cổ xưa đã xuất hiện từ rất lâu đời, các nhà khoa học đã tìm thấy sự xuất hiện của gián có thể từ thời kỳ Carbon – khoảng 320 triệu năm trước.

Gián được xem là loài vật tiến hóa và thích nghi vượt bậc nhất trong giới tự nhiên. Chúng có thể sinh sống ở mọi nơi trên Trái đất trừ các vùng núi cao trên 3.000 mét và cái giá lạnh ở 2 vùng Nam cực – Bắc cực.

Hiện nay người ta đã phát hiện hơn 4.600 loại gián, trong đó có hơn 30 loài được tìm thấy thường sống gần con người và 4 loài được xem là loài dịch hại. Các loài gián phổ biến tại Việt Nam:

  • Gián Mỹ – Periplanete americana
  • Gián Úc – Periplanete australasiae
  • Gián Đông phương – Blatta orientalis
  • Gián có băng vàng, nâu – Supella longipalpa
  • Gián Đức – Blattella germanica
Các loại gián phổ biến tạo Việt Nam
Các loại gián phổ biến tại Việt Nam

Về hình thái, gián có thân dẹp hình bầu dục, chúng có kích thước từ 3 – 80 mm tùy loài. Toàn thân gián có nâu sáng, hoặc đen. Đầu gián có kích thước nhỏ được bao bọc bởi đốt ngực lớn. Phía trên đầu có 1 cặp râu dài phân đốt. Bên dưới là bộ hàm chắc khỏe giúp gián gặm nhấm và nhai thức ăn.

Đa số các loại gián đều có cánh cánh ôm hết phần lưng sau. Tuy nhiên, chúng rất ít khi bay và bay khá chậm. Bù lại chúng có 6 chân được phủ các gai nhọn giúp gián dễ dàng di chuyển trên mọi địa hình một các siêu tốc.

Về hình thái, gián đực và gián cái khá giống nhau. Tuy nhiên, gián cái thường lớn hơn gián đực và ở một số loài  gián cái thường không có cánh.

Gián là loài sinh sản hữu tính tuy nhiên trong trường hợp không có con đực chúng có thể tự sinh sản vô tính sau 13 hoặc 14 ngày. Đặc biệt, khi cả đàn gián cái tập hợp để sinh sản thì thời gian này được rút ngắn chỉ mất 10 ngày thôi.

Bên cạnh đó, loài gián cũng đẻ rất tốt chúng đẻ từ 40 – 60 trứng trong một chu kỳ sinh sản; chỉ cần giao phối một lần là chúng có thể mang thai cả đời, đẻ tới hơn 300 gián con.

Vòng đời của gián – Gián sống được bao lâu

Gián nổi tiếng là loài vật dường như “bất tử”. Chúng có sức sống vô cùng mãnh liệt, người ta thường nói trong một vụ nổ hạt nhân loài động vật duy nhất có thể sống sót chính là gián.

Nói như thế không có nghĩa là gián “bất tử” thật. Các nghiên cứu cho thấy gián có thể sống đến 600 ngày, tính luôn cả thời gian ở giai đoạn là trứng đến giai đoạn trưởng thành nếu như không có sự ảnh hưởng xấu của ngoại cảnh.

Vòng đời của một con gián thường trải qua 3 giai đoạn gồm trứng, ấu trùng và gián trưởng thành. Cụ thể quá trình phát triển của gián như sau.

Vòng đời của gián
Vòng đời của gián

Giai đoạn Trứng

Trong suốt cuộc đời, một con gián có thể đẻ đến 150 quả trứng. Gián cái sẽ đẻ trứng trong một chiếc túi trông như hạt đậu đỏ và có lớp vỏ ngoài cứng, được gọi là oothecae. Chiếc túi này chứa khoảng 15 – 40 quả trứng tùy vào loại gián.

Sau khi đẻ, một số loài gián mang oothecae trên lưng hoặc bụng để bảo vệ trứng. Sau khoảng 14-60 ngày trứng sẽ nở thành ấu trùng và chui ra khỏi oothecae

Giai đoạn ấu trùng

Ấu trùng sau khi chui ra khỏi trứng khá yếu ớt và có màu trắng nhạt. Tuy nhiên, chúng đã có hình dạng giống như gián trưởng thành nhưng bé hơn và không có cánh.

Lúc này ấu trùng sẽ bắt đầu học hết những kỹ năng cần thiết như đi lại, kiếm ăn, đào hang. Trong quá trình này chúng không ngừng lớn lên vì thế ấu trùng sẽ trải qua nhiều lần lột xác để phát triển hoàn thiện và gia tăng kích thước. Bình thường, ấu trùng sẽ lột xác khoảng 8 lần trước khi trở thành gián trưởng thành

Ấu trùng gián có hình dạng giống với gián trưởng thành
Ấu trùng gián đã có hình dạng giống với gián trưởng thành

Giai đoạn trưởng thành

Gián sẽ lớn lên và hoàn thiện hơn sau mỗi lần lột xác. Và đến lần lột xác cuối cùng ấu trùng sẽ phát triển thêm đôi cánh và trở thành gián trưởng thành

Tập tính của loài gián

Gián là loài vật có tập tính sống theo bầy đàn ở những nơi kín đáo, tối tăm và ẩm thấp như cống rãnh, các khe tường, hốc kẹt trong nhà….

Chúng thường hoạt động và kiếm ăn vào ban đêm. Tuy nhiên, gian chỉ thường tìm kiếm thức ăn trong phạm vi vài mét trở lại lãnh thổ của mình. Điều này dễ dàng nhận thấy khi bạn vô tình bật đèn vào ban đêm lũ gián sẽ hoảng sợ và chạy loạn xạ trong một khu vực.

Gián rất ham ăn, thức ăn yêu thích của chúng là các loại thực phẩm có vị ngọt như kẹo, bánh, bơ sữa,…Ngoài ra gián cũng thích ăn thịt, một số con gián còn ăn được cả xác động vật hay ngay cả da và phân của nó.

Tuy là loài động vật ăn tạp nhưng gián không có khả năng ngửi mùi để phân biệt thực phẩm. Chúng thường kiên ăn dựa vào thói quen, nếu vị trí đó tìm được đồ ăn, chúng sẽ quay lại vào những ngày tiếp theo mà không đi nơi khác. Biết được những tập tính sống cũng như kiếm ăn của gián sẽ giúp bạn có biện pháp tiêu diệt gián một cách hiệu quả và triệt để.

Những sự thật thú vị về loài gián

Gián rất phàm ăn và ăn bẩn

Gián thường sống nơi ẩm thấp, tối tăm, bẩn thỉu. Chúng vừa ăn vừa nôn mửa thức ăn mà chúng đã tiêu hóa một phần và thải phân khắp nơi.

Những chất thải và nôn mửa từ dạ dày, kết hợp với các tuyến hôi trên cơ thể của chúng có mùi cực kỳ khó chịu và lưu lại rất lâu trên bề mặt những thứ mà chúng đi qua.

Loài gián rất ham ăn
Loài gián rất ham ăn

Gián lây truyền nhiều bệnh nguy hiểm

Sống trong môi trường dơ bẩn vì thế gián mang trong mình vô số mầm bệnh nguy hiểm cho con người như tiêu chảy, kiết lỵ, dịch tả, dịch hạch, thương hàn, virus bại liệt. Đặc biệt gián có liên quan đến bệnh dị ứng và hen suyễn ở nhiều người.

Ngoài ra trong đường tiêu hóa của gián còn có cả trứng giun, sán dây và nhiều vi sinh vật gây bệnh cho con người và động vật.

Gián vẫn có thể sống khi mất đầu

Loài gián vẫn có thể sống thêm khoảng 2 tuần nếu chúng bị “đầu lìa khỏi cổ”. Điều này là do các lỗ thở nằm tập trung trên thân gián có thể giúp chúng hô hấp mà không cần ăn uống để sống. Tuy nhiên, chúng sẽ chết vì khát.

Gián là những tay đua chuyên nghiệp

Tuy không bay được tốt nhưng gián lại chạy nhanh. Vận tốc trung bình của gián là 5km/h và được xếp vào top những loài côn trùng chạy nhanh nhất thế giới. Ngoài khả năng chạy nhanh, gian còn là những tay lái lụa khi chúng có thể liên tục đổi hướng chạy đến 25 lần trong 1 giây.

Gián nhịn ăn cực giỏi

Nếu gián đưc phải thường xuyên ra ngoài tìm kiếm thức ăn thì những con gián cái thường quanh quẩn ở những nơi chúng sinh sống và không cần ăn uống vì chúng có thể nhịn ăn rất lâu.

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng, gián cái giành ¾ cuộc đời mình của mình để ẩn náu trong những nơi an toàn và có thể không ăn đến 45 ngày. Tương tự, ấu trùng cũng nhịn ăn rất giỏi và ăn uống tương đối ít.

Gián nhịn thở cực lâu

Một trong những khả năng sinh tồn đáng nể của loài gián chính là nhịn thở. Nếu chúng ta chỉ có thể nhịn thở trong vòng vài phút thì một con gián bình thường có thể nhịn thở trong 40 phút mà không hề bị ảnh hưởng gì.

Gián vô cùng chung thủy

Một sự thật thú vị là gián vô cùng chung thủy, trong đời chúng chỉ có một bạn tình duy nhất đến khi chết. Sau lần đầu tiên kết đôi gián đực và gián cái sẽ xác nhận “vợ chồng” và không “tơ tưởng” đến đối tượng nào nữa.

Loài gián vô cùng chung thủy chúng chỉ có một bạn tình cả đời
Loài gián có thể lựa chọn sinh sản vô tính hoặc hữu tính với một bạn tình cả đời

Gián là loài động vật phá hoại vô cùng phiền phức nhưng cũng chứa đựng nhiều bó mật thú vị đáng kinh ngạc. Hy vọng qua bài viết này bạn sẽ có những thông tin hữu ích về loài gián từ đó có thể tìm kiếm cho mình cách diệt gián hiệu quả.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *